E-cigarette ทางเลือกหนึ่งในการอดบุหรี่?
บุหรี่ หรือ cigarette นั้นเป็นสิ่งที่มนุษย์ได้รู้จักใช้กันมานาน และมีขายอยู่ทั่วไป ประกอบด้วยสารเคมีต่าง ๆ ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ สารที่ทำให้เกิดการเสพติด และสารปรุงแต่งในบุหรี่ โดยสารที่ทำให้เกิดการเสพติดนั้นคือ นิโคติน (nicotine) ส่วนสารปรุงแต่งที่ใช้เพื่อเพิ่มอรรถรสในการสูบได้แก่ polycyclic aromatic hydrocarbons, benzo- pyrene, phenol, nitrosamine, vinyl chloride และโลหะหนัก เป็นต้น เมื่อบุหรี่ถูกจุดขึ้น ควันที่เกิดขึ้นจะประกอบด้วยสารต่าง ๆ มากกว่า 4,000 ชนิด และมีอย่างน้อย 60 ชนิดที่เป็นสารก่อมะเร็ง(1)
รูปที่ 1 แสดงส่วนของ ventral tegmental area (VTA) ที่อยู่ในสมอง(2)
นิโคตินเมื่อเข้าสู่ร่างกายแล้วจะถูกส่งต่อเข้าไปยังระบบประสาทส่วนกลาง จากนั้นไปจับกับ nicotine receptor ซึ่งพบได้บริเวณ ventral tegmental area (VTA) ของ brain reward pathway ทำให้มีการหลั่ง dopamine ออกมาจากปลายประสาท ทำให้ผู้สูบบุหรี่มีความรู้สึกสุขใจ(1,2)
นอกจากนี้นิโคตินยังมีผลต่อการหลั่งสารสื่อประสาทชนิดอื่น ๆ ออกมาจากปลายประสาท และมีผลต่อร่างกายดังในตารางที่ 1
ตารางที่ 1 ผลทางชีวภาพของสารสื่อประสาทชนิดต่าง ๆ ที่เพิ่มขึ้นด้วยฤทธิ์ของนิโคติน(1)
สารสื่อประสาท ผลทางชีวภาพ
Dopamine ทำให้รู้สึกพึงพอใจ สุขใจ ลดความอยากอาหาร
Acetylcholine ทำให้ตื่นตัว ความจำดีขึ้น สมาธิดีขึ้น
Serotonin รักษาระดับอารมณ์ ลดความอยากอาหาร
Norepinephrine ทำให้ตื่นตัว มีแรงจูงใจ สดชื่น ลดความอยากอาหาร
GABA ลดความเครียด และความวิตกกังวล
Endorphin ลดความเครียด และความวิตกกังวล
การติดบุหรี่เป็นการเสพติด 3 ทาง(1,3,4) คือ
1. การติดนิโคติน คือ การที่ร่างกายปรับตัวต่อการใช้นิโคติน ในภาวะที่สูบบุหรี่ร่างกายจะทำงานได้อย่างปรกติโดยมีนิโคตินเป็นส่วนหนึ่ง แต่เมื่อขาดนิโคตินร่างกายจะเสียสมดุลทำให้เกิดอาการขาดนิโคติน (withdrawal symptoms) เช่น หงุดหงิด กระสับกระส่าย ปวดหัว นอนไม่หลับ วิงเวียนศีรษะ อารมณ์ซึมเศร้า หดหู่ สมาธิไม่ค่อยดี คิดอะไรไม่ออก เป็นต้น ผลเหล่านี้มักทำให้ผู้ที่พยายามหยุดบุหรี่ทนไม่ได้และต้องการบุหรี่มาสูบอีก และเมื่อสูบบุหรี่ร่างกายได้รับนิโคตินอาการขาดนิโคตินก็จะหายไป
2. การติดทางสังคมและสภาพแวดล้อม พบว่าคนรอบข้างและเพื่อนเป็นปัจจัยสำคัญในการเริ่มต้นทดลองสูบบุหรี่ โดยเฉพาะในวัยรุ่น การได้รับการยอมรับจากคนรอบข้างและเพื่อนฝูง ทำให้วัยรุ่นคนนั้นสูบบุหรี่ต่อไปจนกลายเป็นผู้ติดบุหรี่ นอกจากนี้ในปัจจุบันการหาบุหรี่เพื่อมาสูบนั้นเป็นเรื่องที่หาได้ง่าย
3. การติดทางพฤติกรรมและจิตใจ เป็นการเสพติดชนิดหนึ่ง โดยเกิดจากการเรียนรู้แล้วปฏิบัติจนเคยชิน ยกตัวอย่างเช่น การดื่มกาแฟหรือดื่มเหล้าไปด้วยสูบบุหรี่ไปด้วย ดังนั้น เวลาดื่มกาแฟหรือดื่มเหล้าแล้วจึงอยากสูบบุหรี่ หรือการสูบบุหรี่ในห้องทำงาน เวลาเมื่อเข้ามาในห้องทำงานจะเกิดความอยากสูบบุหรี่ เป็นต้น
การใช้ยาที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีประโยชน์และประสิทธิ ภาพสูงในการเลิกสูบบุหรี่(4) คือ การให้นิโคตินทดแทน (Nicotine Replacement Therapy : NRT) ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดอาการขาดนิโคติน ในต่างประเทศมี NRT อยู่ 6 แบบคือ nicotine gum, transdermal nicotine patch, nicotine nasal spray, nicotine inhaler, nicotine lozenges และ nicotine sublingual tablets แต่สำหรับในประเทศไทยมีใช้เพียง 2 แบบคือ nicotine gum (NicoretteR) และ nicotine patch (Nicotinell-TTSR) ซึ่งความแตกต่างของ nicotine ในแต่ละรูปแบบนั้นมีไม่มากนัก ดังนั้น จึงขึ้นอยู่กับตัวบุคคลที่ต้องการเลิกสูบบุหรี่ในการเลือกใช้ว่าจะสะดวกกับ วิธีใด
ใน ปัจจุบันได้มีวิวัฒนาการของการคิดค้นวิธีการเลิกบุหรี่ หรือการสูบบุหรี่โดยให้ผู้สูบปลอดภัยจากสารพิษอื่น ๆ และทำให้ผู้คนรอบข้างปลอดภัยจากบุหรี่มือสองจากผู้สูบบุหรี่ คือ E-cigarette หรือบุหรี่อิเล็กทรอนิกส์ โดยการทำงานนั้นเมื่อมีลมที่เกิดจากการดูดผ่านเข้าไป sensor ที่อยู่ใน atomizer ของบุหรี่จะทำงานเพื่อให้เพิ่มความร้อนให้ nicotine solution นั้นระเหยเอาไอระเหย (vapor) ของนิโคตินที่บรรจุใน mouthpiece หรือ cartridge ทำให้ผู้สูบได้รับนิโคตินเหมือนการสูบบุหรี่ โดยแหล่งพลังงานนั้นเป็น battery ที่สามารถ charge กลับมาใช้ใหม่ได้ ดังตัวอย่างในรูปที่ 2
ที่มา http://en.wikipedia.org/wiki/E-cigarette
จุดเด่นของบุหรี่ไฟฟ้า(5-7)
ไม่ เกิดการเผาไหม้ ทำให้ปราศจากทาร์ คาร์บอนมอนอกไซด์ บิวเทน แอมโมเนีย ไซยาไนด์ ไนโตรเจนไดออกไซด์ สารหนู ฟีนอล กัมมันตภาพรังสี และอื่น ๆ ที่สามารถทำให้เกิดมะเร็งที่ปอด คอ และปาก ปลอดภัยกับผู้ใช้และผู้ใกล้ชิด โดยสิ่งที่ผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้าจะได้รับมีอย่างเดียวก็คือ นิโคติน เหมือนกับที่เคี้ยวหมากฝรั่งเลิกบุหรี่ จึงไม่เป็นอันตรายต่อผู้สูบและคนรอบข้าง ใช้แทนบุหรี่จริงได้ โดยควันที่ออกมาไม่เป็นอันตรายต่อผู้สูบและคนรอบข้าง เพราะไม่ใช่ควันจากการเผาไหม้ แต่เป็นเพียงละอองน้ำหรือไอน้ำเสมือนจริงเพื่อคงไว้ซึ่งสุนทรีในการสูบ ขนาดและหน้าตาเหมือนบุหรี่จริง ดังนั้น ในการอดบุหรี่ผู้สูบไม่ต้องทรมานจากการอดแบบหักดิบ สามารถพ่นควันได้ และที่สำคัญคือ ไม่เป็นอันตรายต่อผู้สูบและบุคคลรอบข้าง โดยกลิ่นนั้นเป็นเพียงกลิ่นอโรมา ไม่ได้เกิดจากควันเหมือนบุหรี่จริงจึงไม่เป็นอันตราย
ลักษณะ E-cigarette จะเหมือนกับบุหรี่ทั่วไป ซึ่งไม่ต้องใช้ไฟในการสูบ แต่ใช้ผลทาง electronic แต่มีควันและแสงไฟ และยังคงให้ความรู้สึกเหมือนบุหรี่ทั่วไป เพียงแต่ให้ผลต่อร่างกายผู้สูบน้อยมาก และยังไม่มีผลต่อผู้อยู่ข้างเคียงอีกด้วย ซึ่งผู้เลิกยังผ่อนคลายได้เหมือนเดิมจนสามารถเลิกได้ โดยปรกติของผู้ติดบุหรี่สาเหตุความอยากมาจากร่างกายยังคงต้องการนิโคตินจาก บุหรี่อยู่ ผู้อยากเลิกจะรู้สึกอยากอยู่ จากการเลิกโดยหยุดสูบทันทีทำให้เลิกไม่ได้เด็ดขาด แล้วก็กลับมาสูบอีก E-cigarette จะช่วยให้ผู้เลิกค่อย ๆ ลดนิโคตินลงตามขั้นตอนจากการสูบแบบปรกติ จนร่างกายค่อยปรับความสมดุลและไม่อยากอีก
สรุปคุณสมบัติ E-cigarette(5-7)
1. ไม่มีสาร Tar ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพ
2. ไม่ต้องใช้ไฟในการสูบ ซึ่งจะมี carbon monoxide เหมือนบุหรี่ทั่วไป
3. ไม่มีผลต่อสภาวะแวดล้อม และผู้อยู่ใกล้ ซึ่งต้องได้รับจากควันของผู้สูบเหมือนบุหรี่ทั่วไป
4. ไม่มีประกายไฟที่จะก่อชนวน จึงสามารถสูบในที่ห้ามสูบได้
5. ไม่หักหาญความรู้สึกของผู้จะเลิกได้ เพียงทำตามขั้นตอนการเลิก
เหมาะ ทั้งสำหรับผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่และผู้ที่ไม่คิดจะเลิกสูบ เนื่องจากไม่เป็นอันตรายทั้งต่อผู้สูบและคนรอบข้าง ประหยัดค่าบุหรี่ได้ในระยะยาว
ตารางที่ 2 ตัวอย่างสูตรของ Nicotine solution ความเข้มข้นต่าง ๆ เพื่อใช้ในการอดบุหรี่ (5)
Substance Recipe 1 Recipe 2 Recipe 3 Recipe 4
Propylene glycol 85% 80% 90% 80%
Nicotine 6% 4% 2% 0.1%
Glycerol 2% 5% - 5%
Tobacco essence - 4% 4.5% 1%
Essence 2% - 1% 1%
Organic acid 1% - - 2%
Anti-oxidation agent 1% - - -
Butyl valerate - 1% - -
Isopentyl hexonate - 1% - -
Lauryl laurate - 0.6% - -
Benzyl benzoate - 0.4% - -
Methyl octynicate - 0-5% - -
Ethyl heptylate - 0.2% - -
Hexyl hexanoate - 0.3% - -
Geranyl butyrate - 2% - -
Menthol - 0.5% - -
Citric acid - 0.5% 2.5% -
Water - - - 2.9%
Alcohol - - - 8%
ที่มา http://en.wikipedia.org/wiki/E-cigarette
ตารางที่ 3 Nicotine doses deliverable from a tobacco and a RuyanR nicotine E-cigarette
Per puff Per 15 puffs or on Per300 puffs (20
cigarette cigarettes or 1 nicotine
cartridge)
Manufactured tobacco 01 mg 1.5 mg 30 mg
cigarette
RuyanR 16 mg cartridge 0.05 mg 0.8 mg 16 mg
RuyanR 16 mg cartridge 0.04 mg 0.6 mg 11 mg
RuyanR 16 mg cartridge 0.02 mg 0.3 mg 6 mg
RuyanR 16 mg cartridge 0.0 mg 0.03 mg 0 mg
ที่มา http://www.healthnz.co.nz/ecigarette.htm
จากข้อมูล ที่กล่าวมาแล้วจะเห็นได้ว่า E-cigarette นั้นสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการอดบุหรี่ได้ในผู้ที่ติดนิโคติน ซึ่งเมื่ออดบุหรี่จะเกิดอาการถอนยา โดยให้ค่อย ๆ ลดขนาดการใช้ลง และที่สำคัญคือการไม่เป็นบุหรี่มือสองที่ทำร้ายบุคคลรอบข้าง และทำลายสิ่งแวดล้อม
ทีมา : http://www.medicthai.com/admin/news_cpe_detail.php?id=420
วันที่: Sun Sep 08 09:26:09 ICT 2024
|
|
|